Linux, ekseriya Pardus kullanmaya yeni başlayanların adını sık sık duyduğu bir uygulama. Genellikle sorunların çözümünde oldukça fazla kullanılır. Bu yüzden (özellikle yeni başlayanların) konsol hakkında en azından başlangıç için yetecek düzeyde bilgiye sahip olması gerekmektedir.

Bu amaçla, genel manada sıklıkla kullanılan konsol komutları ve açıklamaları hakkında kısa ve anlaşılır bilgiler paylaşmak isiyoruz.

İlk etapta sorumuz şöyle; "Konsol nedir?"

- Pardus wiki'de tanımlanan şekliyle, " KDE masaüstü ortamının öntanımlı uçbirim (komut satırı) uygulamasıdır." [1] windowstaki ms dos uygulamasının muadili denilebilir.

İkinci sorumuz: "Konsol'a nasıl erişebilirim?"

- Konsol uygulamasına, masaüstünden sırasıyla uygulamalar, sistem, uçbirim yolunu izleyerek ulaşabileceğiniz gibi, alt f2 tuş kombinasyonuyla (ikisine aynı anda basarak) açılacak olan arama
kutusuna konsole yazarak da ulaşmanız mümkün.

Bunun bir seçeneği daha var. Açık halde bulunan her hangi bir pencere (dolphin) üzerinde f4 tuşuna bastığınızda konsol uygulaması açılacaktır ve sizin o anda açtığınız dosyanın bulunduğu yeri gösteriyor halde sizden komut bekleyecektir.

Konsola ulaşma sorununu çözdükten sonra, burada kullanabileceğiniz komutlara gelelim.

ilki, pek sık ihtiyaç duyacağınız yetkili kullanıcı/ yönetici yetkilerine sahip kullanıcı/ root olma komutudur. bunun için açtığınız konsol uygulamasında komut satırına "su" yazmanız yeterli. (Önemli: tırnak işaretleri kelimeyi vurgulamak için kullanılmaktadır. komut sadece tırnak içinde kalan kelime ve kelime gruplarıdır.)
su

"su" komutunu girdikten sonra sizden yönetici parolanız istenecektir. Parolanızı girdikten sonra (parolanızı girerken yazılar gözükmeyecektir. güvenlik amaçlıdır) giriş (enter) tuşuna basın. Kullanıcı isminiz ve bilgisayar isminiz güzel renge bürünecektir.. (bordo-mavi ) Bu aşamaya geldiğinizde artık yetkili kullanıcı olmuşsunuz demektir.

Yetkili kullanıcı yetkilerine sahip olduktan sonra tam olarak her şeye yetkili olacağınız için, yazacağınız hatalı komutlar ile sisteminize ve bilgilerinize zarar verbilirsiniz. Dİkkatli olmanızda yarar var. Bu önemli hatırlatmadan sonra genel komutları yazmaya başlayalım.

Benim, kişisel olarak yeni işletim sistemi kurduğumda ilk yaptığım şey paket deposunu (pisi) güncellemek olur. Bunu yapabilmek için paket yöneticisini açmanız gerekir. çeşitli nedenlerle program açılmazsa konsol uygulamasından güncelleme yapabilmeniz mümkün. Şöyle yapmalısınız;

konsol uygulamasını açıp yetkili kullanıcı olduktan sonra komut satırına
pisi up
komutunu girmeniz ve giriş tuşuna basmanız yeterli. (Hatırlatma: Öncesinden İnternet bağlantınızın olduğundan emin olun.)

Bir başka her eve lazım olan komut ise, paket deposundan (depo / yazılım deposu / pisi ) program kurmaya yarayan komutumuzdur. o da şöyle:
sudo pisi it
bu komutu yetkili kullanıcı olmadan da yazabilirsiniz. çünkü komutun başındaki "sudo" zaten root olma isteğinizi belirtir. komutu yazdıktan sonra komutun sonuna kurmak istediğiniz (program deposunda yer alan) programın ismini yazmalısınız. örneğin, "sudo pisi it amarok". Bu komut (size parolanızı sorduktan sonra) amarok uygulamasını kuracaktır. Kurarken "... ek dosyalarla ilişkilidir. kurulmasını ister misiniz?" gibi şeyler de sorabilir. evet yazıp enter deyin, geçer.

aynı şekilde, sırasıyla; su komutu ile root (yönetici yetkili) olup ardından sadece
pisi it amarok
yazarak da programı kurmanız mümkün.

şimdilik bunlar. daha sonraki mesajlarda sık kullanılan komutlar ve açıklamalarına yer vermeye çalışacağım. katkılarınızı bekliyoruz.

NOT: Acemi bir kullanıcı olarak bildiğim bazı şeyleri anlatmaya çalıştım. Ben de yeni bir kullanıcı olduğum için "yeni bir kullanıcıya anlatır gibi" anlatmaya çalıştım. Umarım anlaşılır olmuştur. Yanlış ya da eksik varsa lütfen uyarın, düzeltelim.

Faydalı olması dileğimizle.

* [1] http://tr.pardus-wiki.org/Konsole